Het ervaringsverhaal van Romano en Lida

Hoe zorg je ervoor dat een medewerker met een psychische kwetsbaarheid duurzaam aan het werk kan blijven? Bij thuiszorgorganisatie Dignis laten verzorgende Romano en zijn leidinggevende Lida zien wat mogelijk is. Hun geheim: open communiceren, duidelijke afspraken maken en niet vooraf invullen wat iemand wel of niet kan. 

Een op de drie Nederlanders werkt met een chronische aandoening. Die is niet altijd zichtbaar, zeker wanneer het om een psychische aandoening gaat. Toch hoeft een kwetsbaarheid geen belemmering te zijn voor goed functioneren. Ook niet in een dynamische sector als de zorg, waar de werkdruk hoog kan zijn en medewerkers voortdurend met prikkels en onverwachte situaties te maken krijgen.

De samenwerking tussen Romano en Lida laat zien hoe belangrijk het is om niet uit te gaan van aannames, maar samen te onderzoeken wat iemand nodig heeft om het werk goed te kunnen doen.

Bekijk hiernaast de video. Of lees hieronder hun verhaal.

Romano en leidinggevende Lida Speel video

Eerst luisteren, dan oplossingen zoeken

Voor Romano zit de impact van zijn psychische aandoening vooral in de manier waarop hij prikkels verwerkt. ‘Licht, geluid en temperatuur komen veel intenser binnen. Het voelt soms als koorddansen tussen wat energie geeft en wat energie kost,’ legt hij uit. Ook sociale interacties vragen soms extra aandacht. Toch wil hij graag in de zorg werken en weet hij goed wat daarvoor nodig is.

‘Ik weet wat ik nodig heb om mijn werk goed te doen. De sleutel is dat daar open over gesproken wordt’.

Toen Lida zijn leidinggevende werd, begon ze daarom met een kennismakingsgesprek. Ze wilde niet zelf bepalen wat Romano wel of niet aankon, maar juist horen hoe hij zijn mogelijkheden en grenzen ervaart.

Lida: ‘Ik wilde niet redeneren vanuit mijn eigen beeld van een aandoening. Je denkt al snel dat iemand bepaalde dingen niet kan of voortdurend begeleiding nodig heeft. Maar een medewerker kan zelf het beste vertellen wat er nodig is. Mijn belangrijkste advies aan HR is simpel: wees nieuwsgierig. Daarmee geef je de ander de ruimte om te vertellen’.

Die nieuwsgierigheid vormde het vertrekpunt voor afspraken die aansluiten bij Romano’s behoeften én bij het werk op de afdeling.

Romano aan het werk in de zorg

Concrete afspraken maken het verschil

Romano werkt twintig uur per week, voornamelijk in avonddiensten. Dat is een bewuste keuze, omdat zijn energieniveau gedurende de dag sterk meespeelt.

‘In de ochtend ben ik net een diesel: om scherp een ochtenddienst te starten zou ik om 04.15 uur moeten opstaan. Die lange dagen trekken mijn batterij leeg. Door avonddiensten te draaien, deel ik mijn accucapaciteit efficiënter in’, vertelt Romano.

Ook het maximumaantal opeenvolgende diensten is vastgelegd. Daarnaast is er een praktische voorziening getroffen: een vrieskastje op locatie voor de koelelementen van zijn koelvest. Dat helpt oververhitting in warme zorgkamers te voorkomen.

Voor Lida zijn heldere afspraken belangrijk, niet alleen voor Romano, maar ook voor de organisatie. ‘Romano weet exact waar hij aan toe is en wij als management ook. De afspraken leggen we vast en we evalueren elke drie maanden. Dat voorkomt dat iemand over zijn grenzen gaat of onnodig uitvalt’.

Door regelmatig te evalueren, kunnen afspraken worden aangepast wanneer dat nodig is. Zo blijft het werk aansluiten bij wat Romano aankan en kan hij duurzaam inzetbaar blijven.

Romano en Lida bespreken wat werkt op de werkvloer

Duidelijke communicatie geeft vertrouwen

Ook in de dagelijkse samenwerking is het belangrijk om verwachtingen expliciet uit te spreken. Romano heeft behoefte aan directe, ondubbelzinnige feedback.

‘Collega’s verpakken een boodschap snel in cadeaupapier met een strikje,’ zegt Romano. ‘Voor mij levert die subtiliteit alleen maar ruis op’.

Lida houdt daar rekening mee in haar manier van communiceren. ‘Geen dubbele ladingen of subtiele hints, maar gewoon concreet zeggen wat je verwacht. Dat voorkomt spraakverwarring en werkt veel efficiënter’.

Om ook binnen het team meer begrip te creëren, zijn collega’s geschoold. Daardoor weten zij beter wat Romano nodig heeft en waarom hij zich soms terugtrekt of niet altijd bij de lunch aanschuift.

Dat begrip is zichtbaar in de praktijk. ‘Ik merk bijvoorbeeld dat bij een teamuitje wordt gevraagd: waar moeten we rekening mee houden om dit te kunnen laten doorgaan?’.

Romano zou graag zien dat collega’s nog vaker vragen stellen. Zo kunnen zij beter op elkaar aansluiten en wordt het makkelijker om rekening te houden met verschillen, zonder dat die de samenwerking in de weg staan.

Niet alleen kijken naar beperkingen, maar ook naar talent

Een passende werkomgeving draait niet uitsluitend om het voorkomen van overbelasting. Minstens zo belangrijk is het herkennen en benutten van kwaliteiten. Bij Romano komt zijn analytische vermogen duidelijk naar voren.

Bij calamiteiten blijft hij gestructureerd handelen. Ook wanneer personeelskrapte vraagt om keuzes in de zorg, kan hij klinisch en pragmatisch beoordelen welke zorg noodzakelijk is.

Lida: ‘Waar andere collega’s gehinderd worden door een emotionele band met cliënten, kijkt Romano heel helder naar wat er zakelijk en medisch nodig is. Die verschillende manieren van kijken vullen elkaar in het team perfect aan’.

Zijn manier van kijken vormt daarmee een waardevolle aanvulling op die van zijn collega’s. Verschillende perspectieven kunnen elkaar versterken, juist wanneer er ruimte is om ieders kwaliteiten te benutten.

Leidinggevende Lida portretfoto

Samen werken aan duurzame inzetbaarheid

Het verhaal van Romano en Lida maakt duidelijk dat werken met een chronische aandoening niet automatisch betekent dat iemand minder goed kan functioneren. Het vraagt wel om aandacht, duidelijke afspraken en de bereidheid om samen te zoeken naar wat werkt.

Romano: ‘Mensen met een aandoening willen heel graag werken, maar ze moeten een kans krijgen’.

Lida vult aan: ‘Als leidinggevende kun je niet in alle wensen meegaan, maar door een open dialoog ontdek je hoe je iemand wél optimaal kunt laten presteren en duurzaam aan het werk kunt houden’.

Ga het gesprek aan, luister naar de medewerker en kijk verder dan de aandoening. Door niet vóór iemand te bepalen wat mogelijk is, maar mét elkaar te onderzoeken wat werkt, ontstaat ruimte voor talent, vertrouwen en duurzame inzetbaarheid.

Romano en leidinggevende Lida

Gerelateerde artikelen